ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны есдүгээр сарын 28

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп худалдаа, Тайвань (Формоса), хиймэл оюун ухааны асуудлаар хэлэлцсэний дараа 9-р сарын 24-нд Хятадын ерөнхийлөгч Ши Жиньпинд хүндэтгэл үзүүлэн, Цагаан ордонд барьсан төрийн зоогийн үеэр Хятад улстай хамтын ажиллагаагаа нягтруулахыг уриалжээ. Ноён Технологийн салбарын удирдагчид багтсан зочдод хандан, ноён Трамп: “Бид хамтдаа ирээдүй хойч үеийнхээ хөгжил цэцэглэлт, аюулгүй байдлыг дэмжих харилцааг үргэлжлүүлэн бэхжүүлж чадна.” хэмээжээ. (NPR, Associated Press)

АНУ Ираны боомтуудад тавьсан тэнгисийн цэргийн хоригоо цуцалж, Ираны газрын тосны борлуулалтыг хориг арга хэмжээнээс чөлөөлөн, Ливаныг хамарсан гал зогсоох тохиролцоог мөрдвөл Ормузын хоолойг дахин нээж, 7 хоногийн дотор цөмийн хэлэлцээрийг сэргээх саналыг Иран улс гаргасан гэж Ассошиэйтед Пресс мэдээлжээ. Ираны Гадаад хэргийн сайд Аббас Арагчи 9-р сарын 24-нд уг саналыг танилцуулсан байна. Мөн өдөр Ираны ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан баяжуулсан ураны нөөцийнхөө баяжилтын түвшнийг бууруулахад бэлэн гэдгээ мэдэгдэж, Иран цөмийн зэвсэгтэй болохыг эрмэлзэж байгааг няцаажээ. (Associated Press, Fox News)

9-р сарын 23-нд 51 улс НҮБ-д гаргасан хамтарсан мэдэгдэлдээ Орос улсад нэн даруй гал зогсоохыг зөвшөөрч, Украин (Урейн)-ы энгийн иргэдийг буцаан, Хар тэнгисийн усан тээврийг хамгаалахыг уриалжээ. (Kyiv Post)

Оросын ерөнхийлөгчийн тусгай элч Кирилл Дмитриев 9-р сарын 24-нд [АНУ-ын] Нью-Йоркт АНУ-ын тусгай элч Стив Уиткофф, Жаред Кушнер нартай уулзаж, АНУ-Оросын харилцаа болон Украин (Урейн) дахь дайны талаар үргэлжлүүлэн хэлэлцсэн гэж мэдээлэгджээ. Гэхдээ аль ч улсын засгийн газар уг уулзалтыг батлаагүй байна. (Anadolu Agency)

Европын Хүний эрхийн шүүх 9-р сарын 22-нд Орос улс 2014 онд [Украин (Урейн)-ы] Крымыг эзэлснээс хойш хаана байгаа нь тодорхойгүй байгаа, Украин (Урейн)-ы улсын асрамжид байсан 10 хүүхдийн асуудлаар сонсгол хийжээ. Украин (Урейн)-ы хүний эрхийн нэгэн байгууллага эдгээр хүүхдүүдэд тус улсын зөвшөөрөлгүйгээр Оросын иргэншил олгож, орос гэр бүлүүдэд өгсөн гэж мэдэгдэж байна. Орос улс тус сонсголд оролцоогүй бөгөөд шүүх хожим шийдвэрээ гаргана. (UNITED24 Media)

Польш, Беларусын Гадаад хэргийн сайд нар 9-р сарын 22-нд [АНУ-ын] Нью-Йорк хотод уулзлаа. Энэ нь сүүлийн бараг 10 жилд олон нийтэд ил болсон анхны уулзалт бөгөөд хоёр улс харилцаагаа сайжруулах сонирхлоо илэрхийлжээ. Тэд дундын хил болон бүс нутгийн аюулгүй байдлын талаар хэлэлцжээ. (Notes from Poland)

Сирийн Алеппо хотын соёлын төвүүдийн хүүхдүүд 9-р сарын 21-нд хотынхоо Үндэсний номын санд яруу найраг, хөгжим, дүрслэх урлагаар Олон улсын энх тайвны өдрийг тэмдэглэлээ. Тэд үзүүлбэрээрээ олон жил үргэлжилсэн дайны дараа аюулгүй, тогтвортой ирээдүйд итгэж найдаж буйгаа илэрхийлжээ. (Syrian Arab News Agency)

8.8 сая хүнийг хамарсан томоохон судалгаагаар хэт боловсруулсан хүнсний хэрэглээ нь архаг өвчин тусах эрсдэл нэмэгдэх явдалтай холбоотойг тогтоожээ. Өдөр тутмын хэрэглээ нь 100 граммаар нэмэгдэх тутам зүрх судасны эмгэг тохиолдох эрсдэл 14%, хавдрын эрсдэл 4%, аливаа шалтгаанаар нас барах эрсдэл 3%, бодисын солилцооны хам шинж, эсвэл чихрийн шижингийн эрсдэл 2%-иар өндөр байжээ. Судлаачид тус үр дүн хэт боловсруулсан хүнсний хэрэглээг хязгаарлахыг дэмжсэн нотолгоог нэмэгдүүлж байна гэж мэдэгджээ. (New York Post)

Гар байнга, эсвэл давтан бадайрах нь суурь эмгэг байгааг илтгэж болзошгүй. Сэрсний дараа гар түр бадайрах нь нэг байрлалаар унтсанаас үүдэж болох бол давтагддаг шинж тэмдэг нь мэдрэл дарагдах зэрэг олон шалтгаантай байж болно. Бадайрал арилахгүй, ялангуяа хүч сулрах, эсвэл хүзүү өвдөх шинж хавсарвал эмчид үзүүлэх шаардлагатай. Гэнэт биеийн нэг тал бадайрах, нүүрний нэг тал унжих, хэл яриа хүндрэх нь цус харвалт, харин цээжний шинж тэмдэг нь зүрхний шигдээсийг илтгэж болзошгүй юм. (Thanh Niên)

Бангладеш улс Гайбандха дахь Сундарганжид оршин суугчид 9-р сарын 11-нд өвчтэй үхэр-хүнийг нядалж, махыг нь хувааж авсны дараа боомын 34 тохиолдол бүртгэгджээ. Уг хүмүүст 4 хоногийн дараа халуурах, арьс цэврүүтэх шинж тэмдэг илэрч эхэлсэн байна. Тархвар судлал, өвчний хяналт, судалгааны хүрээлэн сэжигтэй голомтыг шалгахаар баг илгээжээ. (The Business Standard)

Индонезид сүүлийн 11 жилийн хамгийн хүчтэй ой хээрийн түймэр дэгдээд буй энэ үед зөвхөн эмэгтэйчүүдээс бүрдсэн “Ээжийн хүч” бүлгийн 140 гаруй сайн дурын ажилтан Баруун Калимантаны 10 тосгонд эргүүл хийж, түймрийн аюултай цэгүүдийг бүртгэн, жижиг түймрүүдийг унтрааж байна. Эль-Ниньогийн нөлөөгөөр үүссэн ган гачгаас үүдэн түймэр удаан үргэлжлэхэд хүргэж, 1-р сараас 7-р сар хүртэл улсын хэмжээнд 202,000 орчим га талбай шатжээ. (Reuters)

Ау Лак (Вьетнам)-д үргэлжилсэн аадар бороо, голын эхээс ирэх ус, Ка Зянг болон Кам Ханг усан сангаас хаях усны хэмжээ нэмэгдсэнээс 9-р сарын 22-24-нд Лам Донг мужийн Бинь Тхуан хорооны 1,068 орчим айл үерт автаж, 205 орчим га тариалангийн талбай өртөөд байна. Эрх баригчид усанд гүн автсан бүсээс зарим өрхийг нүүлгэн шилжүүлж, усны урсгал хүчтэй байгаа тул Дук гүүрээр зорчихыг хориглоод байна. (Tiền Phong)

Хүчтэй ган гачгийн үеэр Бүгд Найрамдах Чех улсын Слапи усан сангийн түвшин буурч, зураачийн дун гэгддэг хамгаалалтад орсон зүйл зэрэг цэнгэг усны хэдэн зуун мянган дун-хүн аюулд ороод байна. Сайн дурын ажилтнууд уснаас тасарсан дун-ардыг гүн усанд буцаан тавьж байгаа бөгөөд Слапи усан сан Прагагаар урсах Влтава мөрний урсцыг хадгалахын тулд анх удаа нөөц усаа ашиглаж байна. (Reuters, ČTK)

Ган гачиг, усны хомсдол Сирийн газар тариаланд хүндрэл учруулж буй тул тариаланчид хөрсгүйгээр ургамал ургуулж, усаа дахин ашигладаг гидропоник аргыг туршиж байна. [Сирийн] Хомс хотын ойролцоох нэгэн тариаланч салатны навч, өргөст хэмх, гүзээлзгэнэ тариалж байна. Ийм систем уламжлалт тариалангаас 75-90%-иар бага ус хэрэглэж чадна гэж нэгэн мэргэжилтэн хэлжээ. Тоног төхөөрөмж, эрчим хүчний зардал, техникийн сургалтын хэрэгцээ нь энэ аргыг өргөн нэвтрүүлэхэд саад болсоор байна. (Syrian Arab News Agency)

АНУ-ын NBA [Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбоо]-гийн од Кейд Каннингэм (веган) Детройт Пистонс багийнхаа хамт амжилт гаргахын зэрэгцээ энэрэнгүй хоолны дэглэм баримталсаар байна. Тэрээр саяхан Дайя Фүүдс компанитай хамтран Детройтын захын нэгэн супермаркетад тус компанийн сүү агуулаагүй, веган бяслагт бялууны амттаныг танилцуулжээ. (Detroit Free Press)

Цэвэр найрлагатай, уургаар баялаг түрхлэг, олон орны амт, хэрэглэхэд хялбар веган хүнсний эрэлт дэлхий даяар өсөж буйтай холбоотойгоор дүрж идэх веган соусны [гуакамоле, салса, ногооны соус, шошны соус гэх мэт] дэлхийн зах зээл 2026 онд 162.3 сая ам.доллар байгаагаас 2033 он гэхэд 258.9 сая ам.долларт хүрэх төлөвтэй байна. (Persistence Market Research)

Британийн хүнсний сүлжээ Теско Их Британид 2026 оны Зул сарын веган бүтээгдэхүүний нэр төрлөө танилцуулж, улс даяар олон орны үдэшлэгийн зууш, “Теско Файнест агчийн сироптой өвлийн шарсан ногооны веллингтон”, “Плант Шеф цацагт хяруулгүй цээж мах” зэрэг баярын үндсэн хоолыг хоолыг улс даяар санал болгож байна. (Vegan Food & Living)

Хятадын автомашин үйлдвэрлэгч Жетур компани саяхан Жетурын 2026 оны Африкийн аяллын үеэр [Танзанийн] Аруша хотод тогтвортой буяны санаачилгаар хөгжлийн бэрхшээлтэй гар урчуудыг дэмжжээ. Жетур ажил эрхлэлт, ур чадварын хөгжлийг дэмждэг нийгмийн чиглэлийн Шанга аж ахуйн нэгжээс гар урлалын бүтээгдэхүүн худалдан авчээ. Энэ арга нь нэр төрийг хүндэтгэж, бие даах чадавхыг бэхжүүлэн, тогтвортой эдийн засгийн боломж бүрдүүлдэг гэж албаны хүмүүс мэдэгджээ. (Xinhua)

Аврагчид [Кенийн] Кени уулын ойролцоо ширгэж буй уст хонхорт гацсан залуу эм заан-хүнийг гаргажээ. Шелдрикийн зэрлэг амьтдыг хамгаалах сан–Кенийн зэрлэг амьтны албаны Кени уулын мал эмнэлгийн явуулын баг түүнийг тайвшруулах эм хэрэглэлгүйгээр олс, автомашин ашиглан хатуу газар руу татан гаргажээ. Тэрээр шавартай болсон ч бэртэж гэмтээгүй бөгөөд дараа нь сүрэгтээ эргэн нийлжээ. (The Cool Down)

[Ау Лак (Вьетнам)-ын] Чыонг Конг Минь, Данг Хонг Фук нар Винь Лонг мужийн улсын чанартай 53-р зам дээрээс үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр 1 460 орчим ам.доллартой тэнцэх бэлэн мөнгө, 24 каратын 7 алтан бөгж, iPad, гар утас, хувийн бичиг баримттай үүргэвч олжээ. Тэд үүргэвчийг даруй цагдаад өгсөн бөгөөд цагдаа нар санамсаргүй унагасан эзнийг нь тогтоон, буцааж өгчээ. (Tuổi Trẻ)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Эрчүүд, эмэгтэйчүүд сатааруулах зүйлс хийгээд ертөнцийн хүсэл шуналаас ангид амар амгалан, эрх чөлөөнд хүрье гэвэл билгүүн ухаанаа хөгжүүлж, Их хөлгөний гайхамшигт Дээдийн Номыг эрэлхийлэх учиртай”. – Даогийн Үхэшгүй мөнх Наймын Нэг Хэ Шяньгү (веган) (Хэ Шяньгүгийн Эрдэнийн Хуйлмал Судар)

Филип Ройзын клиник үхлийн тухай 2 хэсэгт энэ цувралын өмнөх 1-р хэсэгт Филип олон хоног хүнд өвдсөний дараа шүршүүртээ ухаан алдсан билээ. Тэрээр хачирхалтай нэгэн хүлээлгийн газарт бусад хүмүүсийн дунд байгаагаа мэдэрч, тэнд байсан хоёр оршихуйн нэг нь түүнийг энд байх ёсгүй, буцаах хэрэгтэй гэж хэлэхийг сонсжээ. Түүний санаж буй дараагийн мөчид тэр дахин шүршүүрт байсан бөгөөд ус өөрийнх нь дундуур урсаж байгааг мэдрэхдээ ямар ч өвдөлтгүй байжээ. Дараа нь тэр доош хараад өөрийнх нь доор нэгэн бие хэвтэж байгааг харжээ.

Би царайг нь хараад, “Тийм ээ, надтай адилхан юм. Тийм ээ, энэ би байна. Энэ би байна шүү дээ.” гэж бодсон. Тэрээр хамар, ам нь хоёулаа усан дор, амьсгалах ямар ч боломжгүй байгааг ойлгожээ. Тэгээд би гэнэт ухаарсан. Гэнэт л би: “Өө, үгүй ээ! Би үхчихсэн байна!” гэсэн. Тэр айдас ердөө секунд хүрэхгүй хугацаанд бүх зүйл нүдний өмнүүр жирэлзэн өнгөрсөн. Тэр хүүхдүүдээ боджээ. Гэртээ ганцаараа байсан тул гэрийнхэн нь түүнийг хэд хоног олохгүй байж магадгүй гэж айжээ. Яг л “Гэрийнхэн минь намайг ийм байдалтай олох нь” гэсэн бодол төрсөн. Үхэхээс айсан айдас нь түүнийг бие рүү нь буцаан татах мэт санагджээ. Тэрээр уг мэдрэмжийг давтамж гэнэт буурахтай зүйрлэн тайлбарлав.

Би шууд л цээжиндээ буцаад орсон. Тэгэхэд өвдсөн. Филип буцаж ирэхийг өөрөө сонгосон ч сүнсний ертөнцөд тийм сайхан, өвдөлтгүй байсныхаа дараа биедээ эргэн ороход хэцүү байсан гэжээ. Филип нүд нь хүртэл усанд автсан байдалтай сэрээд, ухаан алдахынхаа өмнөхөн өөртөө анхааруулж байснаа санажээ. Хавирга нь ус зайлуулах нүхэнд тулж, соролтын хүч усанд дэвтсэн арьсыг нь сараалж руу татан оруулсан байв. Тэрээр өөрийгөө түлхэн салгаж, шүршүүрийн хаалгыг огцом нээн гарч, угаалгын өрөөний шалан дээр унаад, бүтэн минут мэт санагдсан хугацаанд уушгинаасаа ус гаргажээ. Түүний эргэн тойрны шал ойролцоогоор 1 инч усанд автсан байв. Толинд харахад нүд нь унжсан мэт болж, ус зайлуулах нүхний сараалж хавирган дээр нь жижиг товгор мөрүүдийг цагариг хэлбэрээр үлдээсэн байжээ. Хацрынх нь өнгө хувирсан хэсэг огт бүрэн эдгээгүй. Хожим нь тэнд уйланхай үүсэж, гоо заслын мэс засалчаар авхуулжээ. Филип шүршүүрийн тэвшийг дахин дүүргэх хугацааг хэмжиж, ус угаалгын өрөөгөөр тархахад хэр хугацаа шаардагдахыг тооцоолоод, энэ явдал дор хаяж 1 цагаас 1 цаг хагас үргэлжилсэн гэж үзжээ.

Филип бүхнийг шууд санаагүй. Бүх дурсамж нь зүүдээр нь дамжин аажмаар дараалан сэргэснийг тэр тайлбарлажээ. Дараагийн 2-3 шөнө дараалан тэрээр болсон бүхнийг дарааллаар нь, хэсэг хэсгээр дахин зүүдэлж, эцэст нь бүх үйл явдал бүрэн тодорсон байна. Тэр өглөө арай хожуу, юу болсныг ойлгохыг хичээсээр явсан Филип кофе авахаар ойр хавийнхаа Севен-Илевен дэлгүүрт оржээ. Түүнийг сайн таньдаг Марвин хэмээх худалдагч түүнийг хараад цочирджээ.

Тэр над руу хараад: “Бурхан минь!” гэсэн. Тэр: “Өчигдөр тантай уулзсанаас хойш та 20 насаар хөгширсөн мэт харагдаж байна” гэж хэлсэн. Филип нотолгоо болгон хавирган ясан дахь ор мөр, мөн тухайн сарын ус, хийн төлбөрийн баримтыг дурдсан. Гэсэн хэдий ч зарим хүмүүс түүнд эргэлзсэн. Манай гэр бүлийнхнээс хэн нь ч ##үүнд итгэдэггүй. Энэ явдал Филипийн амьдралдаа эрхэмлэдэг зүйлсийг өөрчилжээ. Албан тушаал ахих, мөнгө, эд хөрөнгө түүнд урьдынх шигээ чухал байхаа больжээ. Мөн үхлийн талаарх үзэл нь өөрчлөгджээ.

Би одоо үхлийн талаар үнэхээр санаа зовохоо больсон. Тэрээр одоо өөрийгөө урьдынхаас хавьгүй илүү сүнслэг болсон гэж тодорхойлдог ч энэ нь уламжлалт шашны утгаар биш ажээ. Би хавьгүй илүү сүнслэг болсон. Шашин шүтлэг, зохион байгуулалттай шашинтай төдийлөн холбоогүй ч би хавьгүй илүү сүнслэг болсон. Энэ явдлын үеэр би Эзэн, Эцэг БУРХАН-ыг хараагүй ч Тэд оршдогийг мэднэ. Миний цаг хараахан болоогүй л байсан. (Хөшигний цаана YouTube суваг)