ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны наймдугаар сарын 3

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ойрх Дорнодын холбоотон орнууд нь 5 сар үргэлжилж буй Ираны дайныг дуусгах, түүний дотор Ормузын хоолойг дахин нээх, Ираны цөмийн аюулыг арилгах ажиллагааг багтаасан хэлэлцээрийн үндсэн зарчмууд дээр тохиролцсон гэж мэдэгджээ. Тэрээр хэлэлцээр үргэлжилж байх хугацаанд АНУ нь төлөвлөж байсан шинэ цохилтоо түр зогсооно гэсэн бол, Израил улс ч мөн хэлэлцээрийг эцэслэн байгуулах хүчин зүтгэлийг дэмжихээр зөвшөөрсөн гэж мэдэгджээ. Саудын Арабын Угсаа залгамжлах Хунтайж Мохаммед бин Салман ноён Трампт нөхцөл байдлыг хурцатгахаас зайлсхийхийг уриалж, Ираны дэд бүтцэд халдлага хийх нь Персийн булангийн эрчим хүчний байгууламжуудад хариу цохилт өгөхөд хүргэж болзошгүй анхааруулжээ. (AP)

ЕХ [Европын Холбоо]-ны төлөөлөгч Квентин Вайлер НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлд Оросын түрэмгийлэл энгийн иргэдийн аминд олноор хүрсээр байгааг мэдэгдэж, нэн даруй гал зогсоохыг уриаллаа. Тэрээр “Гал зогсоох цаг нь одоо” гээд, Орос улс улс хүчээр хил өөрчилж, хариуцлагаас зайлсхийж болохгүйг онцолжээ. ЕХ 6-р сард энгийн иргэдийн дунд 2,000 гаруй хохирол учирсны ихэнх нь Орос улс хот суурин газарт агаараас цохилт өгсөнтэй холбоотойг дурдаж, хүмүүнлэгийн ажилтнууд руу саяхан халдсан халдлага болон [Украин (Урейн)-ы] Славянск хот дахь Латвийн Өргөмжит консулын газрыг сүйтгэсэн явдлыг буруушаажээ. (ЕХ Нейборс Ийст)

Украин(Урейн)-д шөнийн турш өргөн хүрээтэй цохилт өгөх үеэр Оросын Х-101 далавчит пуужин Польшийн агаарын орон зайд нэвтэрч, [Польшийн] Тарнава-Колониагийн ойролцоо унасан гэж НАТО болон Польшийн албаны хүмүүс мэдэгджээ. Польшийн F-16 болон бусад нисэх онгоцыг яаралтай хөөргөж, НАТО агаарын болон газрын хамгаалалтаа идэвхжүүлжээ. Пуужин Х-101-ийн байлдааны хошуунд тохирох хонхор үүсгэсэн ч Орос улс Польшийг санаатай онилсон шинж илрээгүй гэж тус улс мэдэгдсэн байна. (Бизнес Инсайдер)

Оросын баллистик пуужин АНУ-ын Terminal Autonomy корпорацын эзэмшдэг [Украин (Урейн)-ы] Киев дэх дроны үйлдвэрийг сүйтгэжээ. (Киев Пост)

Кувейтийн Батлан хамгаалах яам тус улсын агаарын орон зайд Ираны хэд хэдэн дроныг илрүүлж, устгасан гэж мэдэгджээ. Унасан хэлтэрхийнүүд “амин чухал болон цэргийн байгууламжуудад” эд материалын хохирол учруулсан ч хүн өртөөгүй гэж арми мэдэгдсэн байна. (Фокс Ньюс)

24 цагийн дотор 60,000 орчим цагаач Мароккогоос Испанийн Сеута анклавт нэвтэрч, хотын хүчин чадлыг шавхсанаар давалгаанд живж, далангийн хаалт орчимд шахцалдсаны улмаас дор хаяж 57 хүн амиа алджээ. Ирсэн хүмүүсийн тал орчим хувь нь удалгүй Марокко руу буцсаны дараа Испани цэргээ байрлуулжээ. (Ассошиэтэд Пресс)

Сеутад цагаачид олноор нэвтэрсний дараа Итали улс Испанитай хэрэгжүүлдэг Шенгений чөлөөт зорчих дэглэмийг түр зогсоож, агаарын болон далайн хилээ хаалаа. (евроньюс)

Францын эрх баригчид олон нийтийн хэв журмыг тогтворгүйжүүлэх зорилготой, Кремлийн байр суурийг дэмжсэн ташаа мэдээлэл тараасан хэмээн Оросын хэвлэл мэдээллийн тоймч Ксения Федороваг албадан гаргахаар шийджээ. 2022 онд Францад хориглохоос өмнө RT France телевизийн мэдээний сувгийг удирдаж байсан хатагтай Федороваг гэрийн хорионд оруулсан байсан бөгөөд тэрээр шийдвэрийг давж заалдаж байна. (DW)

АНУ-ын Бүгд Найрамдах намын сенатор Кэти Бритт, Билл Кассиди нар тус намын өөр 90 хууль тогтоогчийн хамт Луизианагийн Баруун дүүргийн шүүхэд муж улсаас FDA[Хүнс, эмийн удирдах газар]-гийн эсрэг гаргасан нэхэмжлэлийг дэмжих зорилгоор хэрэгт оролцогч бус этгээдийн нэмэлт үндэслэл бүхий “шүүхийн анд”-ын саналыг хүргүүлжээ. Тэд химийн үр хөндөлтийн мифепристон эмийг биечлэн олгох шаардлагыг сэргээхийг хүсэж, Байдены засаг захиргаа үүнийг цуцалсан нь холбооны хуулийг зөрчиж, эмэгтэйчүүдэд аюул учруулан, албадлагыг хуульчилж, төрөөгүй хүүхдүүдэд заналхийлсэн гэж үзжээ. Мөн биечлэн ирэлгүйгээр шуудангаар эм авахыг зөвшөөрөн, хязгаарлалтыг сулруулсан FDA-гийн аюулгүй байдлын журам болох 2023 оны REMS [Эрсдэлийг үнэлэх, бууруулах стратеги]-ийг түдгэлзүүлэх, эсвэл хүчингүй болгох, урьдчилсан захирамжийг уг саналд дэмжсэн байна. (ЛайфНьюс)

Нүдний тэргүүлэх эмч нарыг тээвэрлэсэн Хятадын эмнэлгийн тусгай нисэх онгоц 9-р сарын 10–11-ний орчим Киргизстанд ирэх төлөвтэй байгаа бөгөөд эмч нар Киргизийн иргэдэд нүдний өндөр технологийн мэс заслыг үнэ төлбөргүй хийнэ. (24.kg)

Цагаан ордны мэдэгдэлд 2026 онд АНУ-д хүчирхийллийн гэмт хэрэг эрс буурсан гээд, оны эхний хагасын байдлаар хүн амины хэргийн тоо өнгөрсөн оныхоос 18%-иар буурч, сүүлийн 100 гаруй жилийн хамгийн доод түвшинд хүрэх төлөвтэй байгааг дурджээ. Хүн амины хэрэг, автомашины хулгай, дээрэм, орон байрны хулгай буурсныг АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын олон нийтийн аюулгүй байдлын бодлого нь хэд хэдэн хотод холбооны засгийн газраас авсан арга хэмжээний үр дүн гэж мэдэгдэлд тайлбарлажээ. (Цагаан Ордон)

Бүхэл лууван, луувангийн шүүс хоёул харааг дэмждэг бета-каротин агуулдаг ч нүдний урт хугацааны эрүүл мэндэд бүхэл лууван илүү тустай. Бүхэл лууванд цусан дахь сахрыг зохицуулж, гэдэсний эрүүл мэндийг сайжруулдаг ашигтай эслэг хэвээр байдаг бол шүүсэнд сахар өтгөрдөг. Мэргэжилтнүүд лууван нүдний үйл ажиллагаанд тустай ч хараагаа эрүүл байлгахад тэнцвэртэй хооллолт, тогтмол үзлэг, хэт ягаан туяаны хамгаалалт, зөв амьдралын хэв маяг зайлшгүй шаардлагатайг онцолсон байна. (ВнЭкспресс)

Хариуцлагатай анагаах ухааны эмч нарын хороо [PCRM]-ны АНУ-ын уугуул үндэстнүүдийн дунд явуулсан судалгаагаар “Уугуул хүнсийг түлхүү хэрэглэдэг ургамлын гаралтай хооллолт нь зарим төрлийн архаг өвчнөөс сэргийлж, эдгээх боломжтойг мэдсэний дараа 78% нь үнэ боломжийн, хүртээмжтэй, соёлд нь тохирсон бол ийм хооллолтыг туршихад бэлэн” гэж хариулжээ. PCRM уламжлалт ургамлын гаралтай хүнс нь түгээмэл архаг өвчнүүдийг бууруулахад тустайг онцолж, соёлын уламжлалд тулгуурласан хоол тэжээлийн боловсролыг өргөжүүлэхээр төлөвлөжээ. (Натив Ньюс Онлайн, PCRM)

Өдөрт нэг авокадо идэх нь хэвлийн таргалалттай насанд хүрэгчдийн артерийн судас бөглөдөг товруутай холбоотой жижиг LDL [бага нягтралтай липопротейн] холестерины хэсгүүдийг бууруулж, зүрхний эрүүл мэндийг хамгаалахад тустай байж болзошгүй. Судлаачид энэхүү хүнсийг хоолондоо нэмэхэд хоолны дэглэмээ бүхэлд нь өөрчлөхгүйгээр цусан дахь өөх тосны үзүүлэлт сайжирдаг гэж тэмдэглэсэн ч мэргэжилтнүүд авокадог зүрхэнд ээлтэй амьдралын цогц хэвшилтэй хослуулах нь хамгийн үр дүнтэйг онцолжээ. (Тань Ньень)

Янсан хотод 7-р сарын 29, 30-нд агаарын хэм Цельсийн 40.3 хэмд хүрсэн нь 1973 оноос хойш Өмнөд Солонгосын нэг газарт хоёр өдөр дараалан Цельсийн 40 хэмээс давсан гурав дахь тохиолдол болжээ. Солонгосын Цаг уурын алба халалтыг доод түвшинд орших Номхон далайн хойд хэсгийн өндөр даралт, дээгүүр нь орших Төвөдийн өндөр даралт давхарласантай холбон тайлбарлаж, халалт ирэх долоо хоног хүртэл үргэлжилнэ гэж үзэж байна. (Корея Таймс / Сөүл Экономик Дэйли)

Грекийн гал сөнөөгчид хүчтэй Крит арал болон эх газрын өмнөд хэсэг даяар салхинд улам дүрэлзсэн үхлийн аюултай ой хээрийн түймэртэй тэмцэж байна. Түймрийн улмаас 3 гал сөнөөгч амиа алдаж, агаараас гал унтраах ажиллагаа зогсон, Критийн Агиа Галини амралтын тосгоноос 8,000 орчим оршин суугч, жуулчныг нүүлгэн шилжүүлэхэд хүрчээ. (RTÉ)

Удаан үргэлжилсэн хэт халалт, хур тунадас түүхэн доод хэмжээнд хүрсний дараа Байгаль орчны агентлаг [ИБУИНВУ-ын] Английн 7 муж буюу улсын нутаг дэвсгэрийн тал хувьд ган гачиг болсныг зарлажээ. Гол мөрний ус татарч, усан сангуудын нөөц багассан тул сая сая хүн ус ашиглалтын хязгаарлалтад ороод байна. Албаны хүмүүс хөдөө аж ахуй, зэрлэг амьтад болон ой хээрийн түймрийн эрсдэлд ирэх дарамт нэмэгдэж буйг анхааруулсан байна. (Гардиан)

АНУ-ын Crafty Counter компани ургамлын гаралтай WunderEggs Protein Scramble бүтээгдэхүүнээ Whole Foods Market сүлжээ д дэлгүүрүүдээр улс даяар худалдаалж эхэлснээр өсөн тэлж буй амьтны гаралгүй өндөгний зах зээл дэх өрсөлдөөнийг нэмэгдүүлсэн байна. (PlanetFood.News)

Шотландын Lazy Day брэнд Британийн сонгодог амттаныг дуурайлган хийсэн, харшил үүсгэгчгүй Mini Vic the Vegan Caterpillar Cake багцаараа нэр хүндтэй Great Taste Award шагнал хүртжээ. (Скоттиш Гросер)

Их Британийн ашгийн бус Veg.ac, OneFork.org байгууллагууд веган боловсролыг дэлхий даяар өргөжүүлж байна. Эхний байгууллага нь олон улсын хэрэглэгчдэд хүртээмжтэй олон хэлний цахим эх сурвалж санал болгодог бол нөгөөх нь амьтан-хүмүүсийн сайн сайхан байдал, хүний эрүүл мэнд, хүнсний тогтолцоо зэрэг сэдвээр өргөн хүрээний хүмүүст мэдээлэл хүргэдэг. (AB Newswire)

Парагвайн Үндэсний татварын орлогын газар 2026 оны эхний 6 сард хураасан 930,000 ам.долларын үнэ бүхий 392,000 гаруй килограмм хууль бус барааг улс даяарх 388 буяны байгууллагад хандивлажээ. Тус санаачилга нь хураасан хүнс, нэн шаардлагатай барааг үрэгдүүлэх, эсвэл устгахын оронд эмзэг бүлгийн иргэдэд зориулан ашиглаж байна. (Асуншн Таймс)

PETA [Амьтдад ёс зүйтэй ханддаг хүмүүсийн нийгэмлэг] АНУ-ын ахлах сургуулийн биологийн хичээлд гахайн ургийг задлан шинжлэхийг орлох, дахин ашиглах силикон загвар Kind Piglet-ийг танилцуулжээ. Химийн хадгалалтын бодисгүй, өнгөөр ялгасан энэ загвар нь жил бүр задлан шинжилдэг 500,000 гахайн ургийг орлох энэрэнгүй, аюулгүй, зардал багатай хувилбар юм. Тус ашгийн бус байгууллага уг загварыг улс даяарх багш нарт илгээнэ. (Vegconomist)

Бразил улс амьтан-хүмүүст харгис ханддаг гэсэн шалтгаанаар фуа гра үйлдвэрлэх, худалдахыг хориглосон хууль баталлаа. Ингэснээр уг бүтээгдэхүүнийг хориглосон Латин Америкийн анхны улс болж, Францаас импортлохоо зогсоожээ. (БизнесУорлд)

[АНУ-ын] Санта-Круз дахь Сибрайт эрэгт 16 настай, шинэхэн аврагч Райдер Уильямс хүчтэй давалгаанд туугдсан 10 настай хүүг аварсан сэтгэл хөдөлгөм үйл явдал улс даяар анхаарал татжээ. Бичлэгт Райдер 10 тохой [3.05 метр] өндөр давлагаа, хүчтэй буцах урсгалтай тэмцэж байхдаа хүүхдийг тавиагүй нь харагдсан бөгөөд аав нь түүний энэ шийдэмгий үйлдлээр нь “маш их бахархсан” гэжээ. Аврагдсан хүүгийн аав өсвөр насны хүүгийн үйлдэл амь насыг нь аварсан, түүнд “насан туршдаа талархана” гээд, хүү нь хэсэг хугацаанд ухаан алдаж, одоо сэтгэлзүйн цочролоо даван туулж байгааг тэмдэглэн хэлжээ. (Гардиан)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Таныг юмсын харагдах байдал бус, харин тэдгээрээс зууралдах сэтгэл хүлдэг.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш Тилопа (цагаан хоолтон) (EncyclopediaofBuddhism.org)

Доктор Мэри Хелен Хенслигийн клиник үхлийн тухай энэ олон хэсэгт цувралд өмнө нь Мэри Хелен нас барсан өвөө Жажтайгаа харилцаж, хүүхэд байхдаа биеэсээ гарч, аялдаг байснаа дурссан. Түүнийг 21 настай байхад 17 дугаар хурдны зам дээр нэг машин жолоочийнх нь талаас мөргөжээ. Тэрээр дээрээс толгой нь цонх нэвт цохиж, хүзүү нь хугаран, бие нь машины сэгэнд хавчуулагдаж, үхэж эхлэхийг харсан ч ухамсар нь саруул, бүрэн бүтэн хэвээр байлаа. Өөр ертөнцөд хоёр хөтөч түүнийг угтан авч, амьдралыг нь цаг хугацааны дараалалгүйгээр тоймлон үзүүлэхэд өөрөөс нь өөр хэн ч түүнийг шүүгээгүй бөгөөд үйлдлүүдээ хайраар эргэцүүлж байснаа ойлгожээ. Мэри Хелен хийх зүйл нь дуусаагүй, суралцсаар байгаагаа ухааран буцаж ирэхийг сонгожээ.

Эцэст нь Мэри Хелен сүнс яагаад Хайр, Гэрлийн ертөнцийг орхин, хүний амьдралын сорилтыг туулахаар ирдэг талаар эргэцүүлж байна. Олон хүн намайг зогсоогоод, “Сүнс Хайр, Гэрэл, төгс төгөлдөр, гайхамшигт орон зайгаас ирдэг юм бол ер нь яах гэж үүнийг туулахаар энд ирдэг юм бэ?” гэдэг. Би: “Энгийн шүү дээ” гэдэг. Гэр бүл, найз нөхөд тань ирэхэд та яагаад Монополи тоглоомоо гаргаж ирээд, өөрийгөө мөнгөн гутал, эсвэл нохой гэж төсөөлөн, 500 долларын ягаан дэвсгэртээр үл хөдлөх хөрөнгө үнэхээр худалдаж авч чадна гэж бодон суудаг юм бэ? Яагаад гэвэл хөгжилтэй, сонирхол татам, өрсөлдөөнтэй, мөн хайртай хүмүүстэйгээ хамт хийх дуртай зүйл тань учраас, бас та суралцаж, инээж, өсөн хөгжиж, уурлаж, “Би яагаад уурлаад байна вэ? Тэр Ус түгээх газар чинь бодит ч биш. Тэр миний өмчийг булаачихлаа.” гэдэг шүү дээ. Үнэндээ тэр таны өмчийг булаагаагүй. Энэ нь хүн төрөлхтөнд төрөлхөөс заяасан сэтгэл хөдлөлүүдээ мэдэрч, илэрхийлэн даван туулах боломж олгодог. Тэгэхээр хөлдөө олс уяад, гүүрнээс банжи (резин олс)-тай үсэрч байсан хүнээс “Та яагаад үүнийг хийдэг юм бэ?” гэж асуугаарай. Тэд: “Учир нь энэ асар их догдлуулдаг. Сэтгэл сэргээдэг. Гайхамшигтай.” гэдэг. Харин бие махбодод оршдоггүй, үзэсгэлэнтэй, бүхнийг чадагч, мөнхийн сүнс ийм зүйлийг хийж чаддаггүй.

Бид ийм туршлагыг хүсдэг. Бие махбодод байхдаа та үүнийг санахгүй байж болно. Ердийн ухамсраараа та үүнийг санахгүй байж болох ч хэн ч, юу ч жинхэнэ мөн чанарыг тань гэмтээж чадахгүйг мэддэг, таны жинхэнэ дүр болох мөнхийн, бүхнийг чадагч сүнс тань “Сорилтоо аваад ир. Би өсөж, урагшилж, хүссэн оршихуйдаа хүрэхийн тулд үүнийг туулах хэрэгтэй.” гэж хэлсэн. Заримдаа туршлага таагүй байдаг. Заримдаа бие өвддөг ч хүмүүс бидний энэ бие, эдгээр хөтөлбөр, туулж буй туршлагууд бидний төлөө бий болдгийг ойлгодоггүй. Тиймээс бие тань хэзээ буруу зүйл хийж, зорилгоосоо хазайсныг, өөртөө тавьсан зорилго тань энд байхад та замаасаа гарсныг төгс нарийн тооцоолон мэдэгддэг.

Та өөр хэн нэгэнд, өөр зүйлд, эсвэл стресс, санаа зовнилдоо хэт их цаг зав, анхаарлаа зориулж байна. Яг одоо та бүх анхаарлаа өөртөө хандуулах хэрэгтэй. Хэрэв өөрийгөө сонсох цорын ганц арга нь таныг цочоож, багахан өвчлүүлж, бүх цаг зав, анхаарал, эрч хүчээ өөртөө буцаан төвлөрүүлэх явдал бол энэ хэчнээн үнэ цэнтэй вэ? Гэвч бид үүнийг дайсан болгосон. Бид үүнийг болон таагүй туршлагуудыг дайсан гэж үздэгийн учир нь үхлээс айдагтай холбоотой.

Тиймээс би энэ дэлхийд буцаж ирээд, хүмүүст үхэх нь хэчнээн гайхамшигтайг сүүлийн 33 жилийн турш ярьсан шалтгаан, баяр баясал гэвэл тэднийг бүрэн дүүрэн амьдраасай гэж хүсдэгтэй, мөн тэднийг үл мэдэх зүйлээс айж, энэ бүх цаг хугацаа, энэ бүх хүч чармайлт, айдас, шаналлыг туулдаг ч үнэндээ эрж буй зүйл нь өөрсдөө гэдгийг ойлгоосой гэж хүсдэгтэй холбоотой юм.

Би одоо 54 настай. Би энэ түүхийг... энэ зүйл тохиолдоход би 21-тэй байсан бил үү дээ? Тэгэхээр 30 гаруй жил ярьж байна. Хүмүүс ээ, айх зүйл та бүхэнд огт байхгүй гэдгийг 10,000 дахь удаагаа энд суугаад хэлэхдээ би үнэхээр баяртай байна.

Хүмүүс аргаа барж, бүхэнд дарагдсан мэт санагдах үед яах тухай бодитой зөвлөгөөгөөр Мэри Хелен яриагаа өндөрлөлөө. Та бидний одоо туулж буй энэ туршлагыг хамгийн сайнаар ашиглахын тулд энд байгаа. Та өөрийгөө хөгжүүлж, сайжруулах асар их боломжтой тоглоомын талбай, сургуульд байна. Тиймээс бүх зүйл, хором бүрийг талархлаар дүүргэхийг би танд зөвлөе. Энэ үнэхээр үр дүнтэй. Талархсан сэтгэлтэй байх үед сөрөг зүйлд уруу татагдахад маш хэцүү болгодог. Тиймээс хором бүрийг талархалтайгаар угтах нь үнэхээр чухал гэж чухал гэж би боддог. (Энтони Чений бүтээл)